برنامه ریزی منابع سازمانیEnterprise resource planning) ERP) یک راه حل مدیریتی مبتنی بر فناوری اطلاعات است که هدف آن یکپارچگی و گردش اطلاعات بین تمامی بخش های سازمان از جمله مالی، تولید، انبار، منابع انسانی، زنجیره عرضه و مدیریت مشتریان می باشد که تسهیل برنامه ریزی و پاسخگویی به موقع و سریع به مشتریان را ممکن می سازد.
سیستمهای برنامه ریزی منابع با در اختیار داشتن طیف وسیعی از کارکردها و بهره برداری از بهترین تجارب، عرصه جدیدی از کاربرد علم و فناوری و انجام بهینه فعالیتها در هر بنگاه اقتصادی را فراهم ساخته اند. این سیستم امکان مدیریت منابع سازمان در تمامی سطوح را ممکن نموده و بر اساس رویکرد فرایندی, تمامی فرایندهای سازمان را استاندارد و مکانیزه می نماید.آنچه در اجرای ERP اهمیت دارد شناسایی فرایندها، روال ها، نیازمندیها و مشکلات سازمان و ارائه راهکارهایی مناسب جهت بهبود فرایندهای وضع موجود سازمان است.
پیاده سازی ERP مستلزم یکپارچه سازی کل فرایندهای داخلی کسب و کار است. با یکپارچه سازی فرایندهای کسب و کـار، مدیریت سیستمی بر کسب و کارها جاری می شود و نقش تصمیم گیری های فردی و سلیقه ای به حد اقل ممکن کاهش می یابد.
شرکتهای مختلفی درتکوین رشد و توسعه سیستمهای ERP نقش داشته اند که هر یک با توجه به تاریخچه فعالیت و مزیتهای نسبی خود نسبت به توسعه سیستمهای ERP اقدام کرده اند. به عنوان مثال: شرکتهایی که در آنها این سامانه در محیطی تولیدی توسعه یافته است، از کارکردهای مناسبی در زنجیره تامین و برنامه ریزی مواد برخوردار هستند. در سالهای اخیر با پیشرفت تکنولوژی های سخت افزاری، نرم افزاری و ارتباطاتی، معرفی و استفاده از نسخه های جدید سامانه های ERP گسترش یافته که در آن با جامعیت نیروی انسانی، فرایندها و اطلاعات در بستری با فناوری پیشرفته این سامانه، تمامی فرایندهای بنگاه اقتصادی را پشتیبانی میکند.
در مجموع منابع سازمانی به سه دسته کلی تقسیم می شوند:
_ منابع مالی
_ منابع انسانی
_ تجهیزات و امکانات سازمان
براي برنامه ريزي دقيق در راستاي استفاده بهينه از منابع سازمان نياز به شناسايي تأثير هر فرآيند بر هر يك از سه دسته منابع فوق مي باشد.
ERP با ایجاد بستر مناسب و استفاده صحیح از ابزار و فنآوری اطلاعات می تواند با سرعت و دقت بسیار بالا و در وسعت کافی به بررسی تأثیر روندها بركليه منابع سازمانی بپردازد.
با تکیه بر این ابزار می توان:
در هر لحظه ظرفیت آزاد منابع مختلف را شناسایی کرد.
با شبیه سازی فرایندها تأثیر آنها بر منابع را پیش بینی کرد.
جهت استفاده بهینه از منابع سازمان برنامه ریزی کرد.
این سامانه با شفاف سازی عملکرد افراد در روند های سازمان و با توانایی در اندازه گیری تأثیر عملکرد افراد در فرایندها، دیدگاهی فرایندنگر را در سازمان بسط می-دهد. بدین ترتیب جهت گیری افراد و بخش های مختلف سازمان به سمت اهداف سازمانی با یکپارچگی خاصی امکانپذیر خواهد بود.
ویژگیها و مزایای عمده این سامانه:
از دیگر ویژگی ها و مزایای این سامانه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
_ امکان برنامه ریزی در سطوح مختلف مدیریت استراتژیک و عملیاتی.
_ پشتیبانی از تمامی فرایندها و فعالیتهای زنجیره ایِ ارزش در سطح گروه و شرکتها.
_ جامعیت تمامی فرایندها و ماژولهای سامانه با یکدیگر.
_ تهیه اطلاعات و گزارشهای مالی به طور هماهنگ با انجام تولید به طور فرایند محور.
_ امکان کنترل تحقق عملیات فرایند های تامین مواد، قطعات و خدمات (از سفارش گذاری تا تغذیه خطوط تولید و تحویل محصول به انبار) در چرخه تامین در سطح گروه و شرکت ها.
_ امکان پایش میزان رضایتمندی مشتریان و رفع نارضایتی مشتریان.
_ کاهش هزینه های سرمایه گذاری بخش IT در بلند مدت.
